to ekscytujący, ale i wymagający czas. Jednym z kluczowych elementów, który często budzi wiele pytań, jest zgromadzenie wszystkich niezbędnych dokumentów, zwłaszcza gdy decydujemy się na ślub konkordatowy. Ten artykuł to kompletny przewodnik, który krok po kroku wyjaśni, jakie formalności należy dopełnić zarówno w Urzędzie Stanu Cywilnego (USC), jak i w kancelarii parafialnej, aby Wasze przygotowania do tego ważnego dnia przebiegły bez zbędnego stresu.
Dokumenty do ślubu konkordatowego kompletny przewodnik po formalnościach w USC i Kościele
- Zaświadczenie z Urzędu Stanu Cywilnego o braku przeszkód do zawarcia małżeństwa jest ważne przez 6 miesięcy.
- Wizytę w USC należy zaplanować nie wcześniej niż 6 miesięcy przed planowaną datą ślubu.
- Metryki chrztu i bierzmowania muszą być aktualne, wydane nie wcześniej niż 6 miesięcy przed ślubem.
- Stała opłata skarbowa w USC za sporządzenie aktu małżeństwa wynosi 84 zł.
- Duchowny ma 5 dni na przekazanie podpisanych dokumentów ślubnych do USC po ceremonii.
- Odpis aktu małżeństwa można odebrać w USC po około 1-2 tygodniach od daty ślubu.
Ślub konkordatowy to wyjątkowa forma zawarcia małżeństwa, która łączy w sobie zarówno wymiar religijny, jak i cywilnoprawny. Oznacza to, że po jednej, uroczystej ceremonii w kościele, para staje się małżeństwem zarówno w świetle prawa kanonicznego, jak i polskiego prawa cywilnego. Ta możliwość istnieje w Polsce od 1998 roku, na mocy konkordatu zawartego między Stolicą Apostolską a Rzecząpospolitą Polską. Dzięki temu rozwiązaniu, narzeczeni nie muszą już osobno udawać się do Urzędu Stanu Cywilnego w dniu ślubu, co znacznie upraszcza formalności.
Aby zawrzeć ślub konkordatowy, narzeczeni muszą spełnić kilka podstawowych warunków. Przede wszystkim, oboje muszą być pełnoletni. Ponadto, nie mogą istnieć żadne przeszkody prawne, takie jak istniejące już małżeństwo cywilne lub kanoniczne, ani przeszkody kanoniczne, na przykład pokrewieństwo w linii prostej. Spełnienie tych warunków jest absolutną podstawą do dalszych kroków.
Pierwsze kroki w przygotowaniach do ślubu konkordatowego warto podjąć z odpowiednim wyprzedzeniem moim zdaniem, najlepiej jest ustalić datę i parafię ślubu na około rok do pół roku przed planowaną ceremonią. To daje komfort czasowy na spokojne załatwianie wszystkich spraw. Równolegle, lub nawet wcześniej, można zająć się ukończeniem nauk przedmałżeńskich oraz spotkań w poradni życia rodzinnego. Co ważne, zaświadczenia o ich ukończeniu mają charakter bezterminowy, więc można je zrealizować nawet na długo przed ślubem.
Kluczowym etapem jest wizyta w Urzędzie Stanu Cywilnego. Należy ją zaplanować nie wcześniej niż 6 miesięcy przed planowaną datą ślubu. Celem tej wizyty jest uzyskanie „Zaświadczenia stwierdzającego brak okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa”. To niezwykle ważny dokument, który jest ważny dokładnie przez 6 miesięcy od daty jego wydania. Pamiętajcie, aby nie przekroczyć tego terminu, gdyż po jego upływie zaświadczenie traci ważność i trzeba je wyrabiać ponownie.
Po uzyskaniu zaświadczenia z USC, kolejnym krokiem jest pierwsza wizyta w kancelarii parafialnej. Zazwyczaj odbywa się ona około 3 miesiące przed ślubem. Podczas tej wizyty spisywany jest protokół kanoniczny, który jest podstawą do zawarcia małżeństwa kościelnego. Na to spotkanie należy dostarczyć wstępny komplet dokumentów kościelnych, o których opowiem szerzej za chwilę, oraz wspomniane już zaświadczenie z USC.
Oto ostatnie etapy przygotowań, które pomogą Wam spokojnie dotrzeć do dnia ślubu:
- Wygłoszenie zapowiedzi przedślubnych w parafiach narzeczonych. To publiczne ogłoszenie zamiaru zawarcia małżeństwa, dające ewentualnym świadkom możliwość zgłoszenia przeszkód.
- Druga wizyta w kancelarii parafialnej, zazwyczaj na tydzień lub dwa przed ślubem. Służy ona omówieniu szczegółów ceremonii, takich jak wybór czytań, pieśni czy kwestii organizacyjnych, a także dostarczeniu ewentualnych brakujących dokumentów.
- Spowiedź przedślubna. Jest to ważny element przygotowań duchowych dla osób wierzących.
- W dniu ślubu, przed samą ceremonią, należy dostarczyć do zakrystii zaświadczenia o odbyciu spowiedzi przedślubnej oraz podpisać niezbędne dokumenty wraz ze świadkami.
Jakie dokumenty przygotować do Urzędu Stanu Cywilnego
- Ważne dowody osobiste lub paszporty narzeczonych. To podstawa identyfikacji.
- Skrócone odpisy aktów urodzenia. Warto wiedzieć, że w dobie cyfryzacji urzędnik często jest w stanie pobrać je samodzielnie z systemu. Mimo to, zawsze zalecam wcześniejszą weryfikację telefoniczną z konkretnym urzędem, aby uniknąć nieporozumień.
- Dowód uiszczenia opłaty skarbowej za sporządzenie aktu małżeństwa. Ta opłata jest stała i wynosi 84 zł.
- W przypadku wdowców/wdów: odpis skrócony aktu zgonu poprzedniego małżonka.
- W przypadku rozwodników: odpis skrócony aktu małżeństwa z adnotacją o rozwodzie lub prawomocny wyrok sądu potwierdzający rozwód.
„Zaświadczenie stwierdzające brak okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa” to dokument wydawany przez Urząd Stanu Cywilnego, który potwierdza, że w świetle polskiego prawa cywilnego nie ma żadnych przeszkód, abyście zawarli związek małżeński. Jest to absolutnie kluczowy element, który musi zostać dostarczony do kancelarii parafialnej. Jak już wspomniałem, jego ważność wynosi dokładnie 6 miesięcy od daty wydania, dlatego tak ważne jest, aby wizytę w USC zaplanować w odpowiednim terminie.
Niezbędne dokumenty do kancelarii parafialnej
- Zaświadczenie z USC o braku przeciwwskazań do zawarcia małżeństwa (to, które otrzymaliście w urzędzie).
- Dowody osobiste narzeczonych.
- Aktualne metryki chrztu (świadectwa chrztu), wydane nie wcześniej niż 6 miesięcy przed dniem ślubu. Na metryce powinna widnieć adnotacja o przyjęciu sakramentu bierzmowania.
- Świadectwa bierzmowania (jeśli na metryce chrztu brakuje adnotacji o bierzmowaniu).
- Zaświadczenie o ukończeniu kursu przedmałżeńskiego (tzw. nauki przedmałżeńskie).
- Zaświadczenie o odbyciu spotkań w katolickiej poradni życia rodzinnego.
- Dane świadków ślubu: imiona, nazwiska, wiek i adresy zamieszkania.
- W dniu ślubu: zaświadczenie o odbyciu spowiedzi przedślubnej.
Chciałbym uściślić kwestię metryk chrztu i bierzmowania, ponieważ często budzą one wątpliwości. Metryki chrztu muszą być aktualne, co oznacza, że powinny być wydane nie wcześniej niż 6 miesięcy przed planowaną datą ślubu. Co więcej, na metryce chrztu powinna znajdować się adnotacja o przyjęciu sakramentu bierzmowania. Jeśli takiej adnotacji brakuje, należy dostarczyć osobne świadectwo bierzmowania. Pamiętajcie, aby poprosić o te dokumenty w parafii, w której byliście ochrzczeni i bierzmowani.

Koszty związane ze ślubem konkordatowym
Jeśli chodzi o koszty, to w Urzędzie Stanu Cywilnego jest to stała kwota: 84 zł opłaty skarbowej za sporządzenie aktu małżeństwa. Dowód uiszczenia tej opłaty jest jednym z wymaganych dokumentów, więc należy go zachować i przedstawić urzędnikowi.
W przypadku opłat w parafii, przyjęło się, że jest to "ofiara co łaska". W praktyce jednak, w wielu parafiach istnieją pewne sugerowane kwoty lub widełki, które są zgodne z ogólnie przyjętymi zwyczajami. Warto dopytać o to w kancelarii parafialnej, aby uniknąć zaskoczenia.
Ślub konkordatowy poza parafią zamieszkania
Jeśli planujecie ślub w innej parafii niż parafia zamieszkania jednego z narzeczonych, musicie liczyć się z dodatkowymi formalnościami. Zazwyczaj konieczne jest uzyskanie tzw. licencji od proboszcza Waszej macierzystej parafii, która uprawnia do zawarcia małżeństwa w innej świątyni. Bez tego dokumentu, proboszcz parafii, w której chcecie wziąć ślub, może odmówić jego udzielenia.
Dodatkowe dokumenty dla narzeczonych z zagranicy
W sytuacji, gdy jeden z narzeczonych jest cudzoziemcem, lista wymaganych dokumentów może się wydłużyć. Oprócz standardowych zaświadczeń, może być konieczne przedstawienie zaświadczenia o zdolności prawnej do zawarcia małżeństwa za granicą, wydanego przez odpowiedni organ w kraju pochodzenia cudzoziemca. Wszystkie dokumenty sporządzone w języku obcym muszą być przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego na język polski.
Dokumenty dla osób po rozwodzie
Dla osób, które mają za sobą rozwód cywilny, wymagane są dodatkowe dokumenty w Urzędzie Stanu Cywilnego. Należy przedstawić odpis skrócony aktu małżeństwa z adnotacją o rozwodzie lub prawomocny wyrok sądu, który orzekł rozwód. Warto pamiętać, że rozwód cywilny nie jest równoznaczny z unieważnieniem małżeństwa kościelnego. Jeśli poprzednie małżeństwo było zawarte w Kościele, konieczne może być przeprowadzenie procesu o stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego, aby móc ponownie zawrzeć ślub kościelny.
Formalności po ceremonii ślubnej
Po wzruszającej ceremonii ślubnej, formalności jeszcze się nie kończą, ale to już nie Wasza głowa! Zgodnie z przepisami, to duchowny ma obowiązek przekazania podpisanych dokumentów ślubnych do Urzędu Stanu Cywilnego w ciągu 5 dni od daty ceremonii. Jest to kluczowy krok, który sprawia, że Wasz ślub kościelny zyskuje moc prawną w świetle prawa cywilnego.
Po upływie około 1-2 tygodni od daty ślubu, małżonkowie mogą udać się do Urzędu Stanu Cywilnego, aby odebrać odpis aktu małżeństwa. Ten dokument potwierdza oficjalnie Wasz związek i jest niezbędny do wielu innych formalności, takich jak zmiana nazwiska w dokumentach czy zgłoszenie w pracy.
