Macie już wybraną datę, ale nie wiecie, co dokładnie wydarzy się w urzędzie i o czym trzeba pamiętać przed ceremonią? To, jak wygląda ślub cywilny, najlepiej wyjaśnić krok po kroku: od wizyty w USC i przygotowania dokumentów, przez same oświadczenia, aż po wybór nazwiska, akt małżeństwa i organizację uroczystości poza urzędem.
Najważniejsze informacje o ślubie cywilnym w jednym miejscu
- Formalności załatwia się w wybranym Urzędzie Stanu Cywilnego.
- Przed ślubem składa się zapewnienie o braku przeszkód do zawarcia małżeństwa.
- Standardowy termin przypada najwcześniej po miesiącu od złożenia zapewnienia.
- Podstawowa opłata za sporządzenie aktu małżeństwa wynosi 84 zł.
- Ślub w plenerze lub innym wybranym miejscu kosztuje dodatkowo 1000 zł.
- W dniu ceremonii potrzebni są dwaj pełnoletni świadkowie z dokumentami tożsamości.
Na czym polega ślub cywilny i jak przebiega ceremonia
Ślub cywilny jest formalną ceremonią prowadzoną przez kierownika Urzędu Stanu Cywilnego. To on potwierdza tożsamość narzeczonych i świadków, odbiera oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński oraz sporządza później akt małżeństwa.
Sama uroczystość trwa zwykle kilkanaście minut. Kierownik USC wygłasza krótką mowę, pyta narzeczonych, czy chcą zawrzeć małżeństwo, a następnie każde z nich składa ustawową deklarację. Po niej przychodzi czas na podpisy małżonków, świadków i urzędnika.
Obrączki nie są warunkiem ważności małżeństwa, ale większość par traktuje ich wymianę jako ważny symbol. Można także zaplanować muzykę, dekoracje, przemówienie bliskiej osoby czy zdjęcia. Urząd ma jednak przede wszystkim zapewnić uroczystą formę i prawidłowy przebieg czynności prawnej, a nie pełną oprawę weselną.
Kto może zawrzeć małżeństwo cywilne
Co do zasady ślub mogą zawrzeć osoby pełnoletnie, które nie pozostają już w małżeństwie i nie są blisko spokrewnione. Przepisy przewidują wyjątki, między innymi możliwość zawarcia małżeństwa przez kobietę, która ukończyła 16 lat, jeśli zgodzi się na to sąd.
W praktyce najważniejsze jest to, aby przed wizytą w USC sprawdzić indywidualną sytuację. Innych dokumentów może potrzebować osoba po rozwodzie, cudzoziemiec albo ktoś, kto nie ma polskich aktów stanu cywilnego.
Co trzeba załatwić przed ślubem w USC
Pierwszym krokiem jest wizyta w wybranym Urzędzie Stanu Cywilnego. Możecie wybrać dowolny USC w Polsce, niezależnie od miejsca zamieszkania. Podczas wizyty urzędnik sprawdzi dane, przyjmie wymagane oświadczenia i ustali z wami termin ceremonii.
Najczęściej potrzebne są:
- dowody osobiste albo paszporty narzeczonych,
- potwierdzenie wniesienia opłaty skarbowej,
- ewentualne zezwolenie sądu, jeśli w waszej sytuacji jest wymagane,
- dokumenty zagraniczne wraz z urzędowym tłumaczeniem, jeśli jedno z was nie jest obywatelem Polski,
- dodatkowe dokumenty potwierdzające ustanie wcześniejszego małżeństwa, jeśli urząd nie ma tych danych w rejestrze.
W USC składacie tak zwane zapewnienie, czyli oświadczenie, że nie wiecie o istnieniu przeszkód do zawarcia małżeństwa. Zapewnienie jest ważne przez 6 miesięcy. Jeśli w tym czasie nie dojdzie do ceremonii, trzeba będzie złożyć je ponownie.
Nie odkładałbym tej wizyty na ostatnią chwilę. Samo załatwienie dokumentów może być szybkie, ale wolne terminy, szczególnie w soboty i w sezonie ślubnym, znikają znacznie wcześniej. Przy ślubie z cudzoziemcem formalności bywają dłuższe, bo urząd musi zweryfikować zagraniczne dokumenty i ich tłumaczenia.
Ślub cywilny krok po kroku
- Wybieracie USC i kontaktujecie się z urzędem w sprawie dostępnych terminów.
- Składacie dokumenty, okazujecie dowody tożsamości i wnosicie opłatę skarbową.
- Podpisujecie zapewnienie o braku okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa.
- Wskazujecie świadków i przekazujecie ich podstawowe dane.
- Ust alacie nazwiska, które będziecie nosić po ślubie, oraz nazwisko przyszłych dzieci.
- Stawiacie się w dniu ceremonii z narzeczonym, narzeczoną i świadkami.
- Składacie oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński i podpisujecie dokumenty.
- Odbieracie skrócony odpis aktu małżeństwa, który urząd wydaje bez opłaty.
Świadkowie muszą być pełnoletni i mieć przy sobie ważne dokumenty tożsamości. Nie muszą być spokrewnieni z parą ani pozostawać w związku małżeńskim. Jeśli któreś z narzeczonych lub świadków nie porozumiewa się po polsku, trzeba zapewnić tłumacza albo biegłego.
W dniu ślubu przyjdźcie kilka lub kilkanaście minut wcześniej. To wystarczy, aby spokojnie potwierdzić dane, przekazać obrączki i ustalić z urzędnikiem, gdzie staną świadkowie. W małej sali nawet drobne opóźnienie potrafi zaburzyć rytm ceremonii.
Ile kosztuje ślub cywilny i ile trzeba czekać
| Wydatek lub termin | Informacja |
|---|---|
| Sporządzenie aktu małżeństwa | 84 zł |
| Ślub poza urzędem na życzenie pary | 1000 zł dodatkowo |
| Ślub poza urzędem z powodu zagrożenia życia lub zdrowia | Bez dodatkowej opłaty |
| Najwcześniejszy termin ceremonii | Po upływie 1 miesiąca od złożenia zapewnienia |
| Ważność zapewnienia | 6 miesięcy |
Podstawowy koszt jest niewielki, ale całkowity budżet zależy od oprawy. Fotograf, bukiet, fryzura, makijaż, dekoracje i późniejsze przyjęcie to osobne wydatki. Sam urząd nie narzuca jednak konieczności organizowania wystawnej uroczystości.
Termin oczekiwania może zostać skrócony, jeśli przemawiają za tym ważne powody. Decyzję podejmuje kierownik USC, dlatego w takiej sytuacji najlepiej od razu przedstawić swoją sprawę urzędnikowi i zapytać o wymagane dokumenty.
Ślub w urzędzie czy w plenerze
W urzędzie ceremonia odbywa się w przygotowanej sali i zwykle wymaga najmniej organizacji. To dobre rozwiązanie dla par, które chcą szybko dopełnić formalności, zaprosić tylko najbliższych albo urządzić większe przyjęcie dopiero po zakończeniu części urzędowej.
Ślub poza USC może odbyć się w sali weselnej, ogrodzie, hotelu lub innym miejscu, które zapewnia bezpieczeństwo i uroczysty charakter. Wybrane miejsce musi zaakceptować kierownik USC. Nie każda plaża, leśna polana czy prywatna posesja spełni wymagania organizacyjne.
Plener daje większą swobodę i lepiej łączy ceremonię z przyjęciem, ale wymaga planu awaryjnego. Deszcz, silny wiatr, brak zadaszenia albo trudny dojazd mogą zepsuć efekt, dlatego przy takiej wersji zawsze sprawdzam możliwość przeniesienia uroczystości pod dach.
Przeczytaj również: Rubinowe Gody: Jak świętować 40. rocznicę ślubu?
Jak przygotować oprawę bez przesady
Na ślub cywilny można przyjść w klasycznej sukni i garniturze, ale nie ma obowiązku wybierania stroju typowego dla dużego wesela. Równie dobrze sprawdzi się prosty garnitur, elegancki kombinezon albo krótka sukienka. Najważniejsze, aby ubranie pasowało do miejsca i pozwalało swobodnie uczestniczyć w ceremonii.
Przy większej liczbie gości warto wcześniej ustalić, ile osób zmieści sala USC. W małym urzędzie lepiej zaprosić najbliższych i przenieść dłuższe życzenia oraz zdjęcia do sali weselnej. Dzięki temu sama ceremonia pozostaje krótka, podniosła i dobrze zorganizowana.
Co zmienia się po zawarciu małżeństwa
Po złożeniu oświadczeń wybieracie nazwiska, które będziecie nosić. Możecie zachować swoje nazwiska, przyjąć nazwisko współmałżonka albo utworzyć nazwisko dwuczłonowe. Jeśli nie złożycie oświadczenia, zachowacie dotychczasowe nazwiska.
Trzeba również wskazać nazwisko przyszłych dzieci. Możecie wybrać nazwisko jednego z rodziców albo nazwisko dwuczłonowe. Ta decyzja jest częścią formalności, więc dobrze omówić ją przed wizytą w USC, zamiast podejmować ją w pośpiechu przy urzędniku.
Kierownik USC sporządza akt małżeństwa, a para otrzymuje jeden bezpłatny skrócony odpis. Jeśli ktoś zmienia nazwisko, po ślubie trzeba zaktualizować między innymi dowód osobisty, paszport, prawo jazdy, dane u pracodawcy, banku i ubezpieczyciela.
Największy błąd organizacyjny polega na traktowaniu ślubu cywilnego jak formalności, którą da się załatwić bez wcześniejszego planu. Sama ceremonia jest krótka, ale termin, świadkowie, dokumenty i decyzja dotycząca nazwiska wymagają przygotowania. Gdy te elementy są ustalone wcześniej, ślub przebiega spokojnie i zostawia miejsce na to, co naprawdę ważne, czyli przeżycie tego dnia razem z najbliższymi.
